Zimą w domu mogą kwitnąć między innymi grudnik, poinsecja, azalia doniczkowa, cyklamen perski, kalanchoe oraz preparowane cebule hiacyntów i narcyzów. Trzeba jednak rozróżnić rośliny kupowane głównie jako sezonowe dekoracje od gatunków, które przy właściwej pielęgnacji mogą zostać z nami przez wiele lat. Największym wyzwaniem są mała ilość światła, suche powietrze od kaloryferów i wahania temperatury.
Jakie rośliny kwitną w domu zimą?
Rośliny kwitnące zimą nie mają takich samych wymagań. Jedne potrzebują chłodnego stanowiska, inne lepiej znoszą temperaturę pokojową. Część reaguje na długość dnia, a niektóre do zakwitnięcia w kolejnym sezonie wymagają okresu spoczynku.
Najłatwiej podzielić je na dwie grupy: świąteczne rośliny sezonowe oraz gatunki wieloletnie. Do pierwszej grupy należy przede wszystkim poinsecja. Do drugiej zalicza się grudnik, cyklamen, kalanchoe i azalię, choć doprowadzenie ich do ponownego kwitnienia wymaga różnego stopnia cierpliwości.
Grudnik, czyli szlumbergera
Grudnik, nazywany też kaktusem bożonarodzeniowym, kwitnie zwykle w listopadzie i grudniu. Jego płaskie, mięsiste człony nie mają kolców, a kwiaty mogą być czerwone, różowe, białe lub żółte. Roślina potrzebuje jasnego, rozproszonego światła i umiarkowanego podlewania. Nie lubi przeciągów ani częstych zmian miejsca.
Grudnik jest dobrym wyborem dla osoby, która chce uprawiać roślinę przez wiele lat. Po kwitnieniu należy pozwolić mu odpocząć, ograniczyć podlewanie i zapewnić jasne stanowisko. Szczególną ostrożność trzeba zachować po pojawieniu się pąków.
Poinsecja, czyli gwiazda betlejemska
Poinsecja jest jedną z najpopularniejszych roślin świątecznych. Jej czerwone, różowe lub kremowe przykwiatki zdobią wnętrza zimą, ale w warunkach domowych najczęściej traktuje się ją jako dekorację sezonową. Po zakupie należy chronić ją przed zimnem, przeciągiem i nagłą zmianą temperatury.
Można próbować przechować poinsecję do kolejnego sezonu, jednak uzyskanie ponownego wybarwienia wymaga systematycznej pielęgnacji oraz kontrolowania długości dnia. Dla wielu osób jest to mniej wygodne niż zakup nowej rośliny przed świętami.
Azalia doniczkowa
Azalia doniczkowa kwitnie od zimy do wiosny. Najlepiej czuje się w jasnym miejscu z rozproszonym światłem, z dala od kaloryfera. Chłodniejsze stanowisko przedłuża trwałość kwiatów, dlatego nie należy stawiać jej bezpośrednio w ogrzewanym, suchym powietrzu.
Podłoże azalii powinno być stale lekko wilgotne, ale nie mokre. Dobrze sprawdza się podlewanie od dołu, czyli nalanie wody do podstawki i wylanie jej po kilkunastu minutach. Po kwitnieniu azalię można przyciąć, przesadzić do kwaśnego podłoża i dalej uprawiać, choć wymaga wtedy regularnej opieki przez cały rok.
Cyklamen perski
Cyklamen perski, znany także jako fiołek alpejski, najlepiej kwitnie w chłodnym pomieszczeniu, zwykle przy temperaturze około 14–18°C. Jasne stanowisko bez ostrego słońca oraz dobra wentylacja pomagają utrzymać kwiaty przez dłuższy czas.
Liści, kwiatów i bulwy nie powinno się moczyć. Wodę najlepiej wlewać do podstawki, a jej nadmiar usuwać po około 20–30 minutach. Po przekwitnięciu cyklamen przechodzi okres spoczynku. Można wtedy stopniowo ograniczyć podlewanie, pozwolić liściom zaschnąć i przechować bulwę w chłodnym miejscu.
Kalanchoe
Kalanchoe to niewielka sukulenta o mięsistych liściach i licznych kwiatach zebranych w kwiatostany. Kwitnie zimą, a przy dobrym świetle może utrzymywać kwiaty przez wiele tygodni. Podlewa się ją oszczędnie, ponieważ nadmiar wody łatwo prowadzi do gnicia korzeni.
Jest to roślina dnia krótkiego, czyli taka, której kwitnienie zależy od odpowiednio długiego okresu ciemności. Aby pobudzić ją do kwitnienia, przez kilka tygodni trzeba ograniczyć wieczorny dostęp światła. W praktyce oznacza to osłanianie rośliny przed sztucznym oświetleniem o stałych porach.
Hiacynty i narcyzy
Hiacynty oraz narcyzy sprzedawane zimą to najczęściej cebule preparowane. Poddano je wcześniej działaniu temperatury, dzięki czemu mogą zakwitnąć w doniczce od Bożego Narodzenia do wczesnej wiosny. Potrzebują jasnego, przewiewnego miejsca i umiarkowanego podlewania.
Niższa temperatura, około 15–18°C, zwykle wydłuża kwitnienie. Po zaschnięciu liści cebule można przechować, a wiosną posadzić w ogrodzie. Nie zawsze zakwitną ponownie w domu w następnym sezonie.
Wśród zimowych roślin doniczkowych można wyróżnić gatunki sezonowe i takie, które warto zachować na dłużej:
- Rośliny sezonowe – poinsecja, preparowane hiacynty i narcyzy, a często także kupowana zimą azalia oraz cyklamen.
- Rośliny wieloletnie – grudnik, kalanchoe, azalia i cyklamen, jeśli zapewni się im okres odpoczynku oraz właściwe warunki poza kwitnieniem.
- Rośliny wymagające chłodu – azalia i cyklamen, których kwiaty szybciej więdną w ciepłym, suchym pokoju.
- Rośliny reagujące na długość dnia – kalanchoe oraz poinsecja, które do ponownego kwitnienia potrzebują odpowiedniej proporcji światła i ciemności.
Wymagania roślin kwitnących zimą
| Roślina | Preferowane stanowisko | Podlewanie | Temperatura |
|---|---|---|---|
| Grudnik | Jasne, rozproszone światło | Umiarkowane, po przeschnięciu podłoża | Umiarkowana, bez przeciągów |
| Poinsecja | Jasne, bez zimnego powietrza | Umiarkowane | Ciepła, stabilna |
| Azalia | Jasne, z dala od kaloryfera | Częste, podłoże lekko wilgotne | Najlepiej chłodna |
| Cyklamen | Jasne, bez ostrego słońca | Od dołu, bez moczenia bulwy | Około 14–18°C |
| Kalanchoe | Bardzo jasne | Skąpe lub umiarkowane | Pokojowa, bez chłodu |
| Hiacynt | Jasne i przewiewne | Umiarkowane | Około 15–18°C wydłuża kwitnienie |
Jak pielęgnować kwitnące rośliny zimą?
Zimą rośliny zużywają mniej wody niż latem, ale kwitnące egzemplarze nie powinny być całkowicie przesuszane. Częstotliwość podlewania trzeba dopasować do gatunku, wielkości doniczki i temperatury. Ziemia powinna mieć czas lekko przeschnąć, a woda nie może stale pozostawać w osłonce.
Najwięcej problemów powoduje połączenie małej ilości światła z ciepłem i suchym powietrzem. Kaloryfer przyspiesza wysychanie podłoża, sprzyja zasychaniu pąków i skraca trwałość kwiatów. Doniczki najlepiej ustawić na jasnym parapecie, ale nie bezpośrednio nad źródłem ogrzewania.
Podczas zimowej pielęgnacji zwróć uwagę na kilka zasad:
- Podlewaj dopiero wtedy, gdy wierzchnia warstwa podłoża lekko przeschnie, z wyjątkiem azalii, która potrzebuje bardziej równomiernej wilgotności.
- Wylewaj nadmiar wody z podstawki, aby korzenie nie pozostawały w mokrym podłożu.
- Ustawiaj rośliny z dala od kaloryferów, przeciągów i często otwieranych drzwi balkonowych.
- Zwiększaj wilgotność powietrza przez nawilżacz lub ustawienie roślin w grupie, ale nie zraszaj bezpośrednio kwiatów i bulw cyklamenu.
- W okresie spoczynku ogranicz nawożenie, a jeśli roślina nadal kwitnie, stosuj nawóz jesienno-zimowy z mniejszą zawartością azotu.
Nawożenie nie zastąpi światła ani właściwej temperatury. Rośliny, które kwitną zimą, zwykle nie potrzebują dużych dawek nawozu. Po przekwitnięciu należy dostosować nawożenie do okresu wzrostu konkretnego gatunku.
Grudnika z zawiązanymi pąkami nie przestawiaj ani nie obracaj. Zmiana kąta padania światła i warunków może spowodować zrzucanie pąków jeszcze przed rozwinięciem kwiatów.
Co zrobić po przekwitnięciu?
Nie każdą roślinę trzeba od razu wyrzucać, ale nie każdą łatwo doprowadzić do ponownego kwitnienia. Grudnik, kalanchoe i azalia mogą zostać z nami na lata, jeśli zapewnisz im właściwe światło, podlewanie oraz okres odpoczynku. Cyklamen także da się przechować, choć jego bulwa wymaga kilku miesięcy spoczynku.
W przypadku poinsecji dalsza uprawa jest możliwa, lecz wymaga pilnowania długości dnia i całorocznej pielęgnacji. Hiacynty i narcyzy można po zaschnięciu liści posadzić w ogrodzie. Jeśli zależy Ci na łatwej roślinie wieloletniej, najbezpieczniejszym wyborem będzie grudnik lub kalanchoe. Jeśli masz chłodne, jasne miejsce, dobrze sprawdzą się także azalia i cyklamen.
