Pelargonie są bylinami, dlatego nie trzeba wyrzucać ich po jednym sezonie. Aby przetrwały zimę, przenieś je przed silnymi przymrozkami do jasnego, chłodnego pomieszczenia, skróć pędy do 15–20 cm i podlewaj bardzo oszczędnie. Pelargonie rabatowe i bluszczolistne najlepiej zimują w temperaturze 6–10°C, a wielkokwiatowe – w 12–15°C.
Jak przygotować pelargonię do zimy?
Pelargonie przenieś do domu przed pierwszymi silnymi przymrozkami. Krótkotrwały spadek temperatury w okolice zera zwykle nie powoduje od razu trwałych szkód, ale mróz może zniszczyć liście, pędy i korzenie. W praktyce rośliny balkonowe najczęściej trafiają do pomieszczenia w październiku lub na początku listopada.
Do zimowania wybierz wyłącznie zdrowe, silne egzemplarze. Rośliny z wyraźnymi objawami chorób, szkodnikami, miękkimi pędami lub mocno osłabione mogą zarazić pozostałe okazy. Pelargonie rosnące w doniczkach przenosi się razem z pojemnikiem. Te z rabaty trzeba wykopać z możliwie dużą bryłą korzeniową i posadzić w doniczce z odpływem oraz warstwą drenażu.
Przed wniesieniem roślin przygotuj sekator, rękawiczki i środek do dezynfekcji narzędzia. Przydatny może być także sproszkowany węgiel drzewny do zabezpieczenia większych ran po cięciu. Kolejność prac wygląda następująco:
- Wybierz zdrową roślinę – usuń egzemplarze chore, zaatakowane przez szkodniki lub bardzo osłabione.
- Oczyść pelargonię – oberwij zwiędłe kwiaty, żółte liście i wszystkie obumarłe części.
- Skróć pędy – przytnij je ostrym sekatorem do wysokości około 15–20 cm, najlepiej nad węzłem.
- Zabezpiecz rany – większe miejsca cięcia możesz delikatnie oprószyć sproszkowanym węglem drzewnym.
- Sprawdź doniczkę – musi mieć drożne otwory odpływowe, a podłoże nie powinno być mokre.
Przed przeniesieniem roślin sprawdź, czy spełniają wszystkie warunki do rozpoczęcia zimowania:
- Roślina jest zdrowa i nie ma widocznych szkodników.
- Pędy zostały skrócone do około 15–20 cm.
- Usunięto chore, suche i żółte liście.
- Doniczka jest czysta i ma odpływ wody.
Gdzie i w jakiej temperaturze przechowywać pelargonie?
Najbezpieczniejsza jest metoda zimowania w doniczce. Ustaw rośliny w jasnym, chłodnym miejscu, z dala od kaloryfera, nawiewu i zimnej szyby. Może to być jasna piwnica, nieogrzewany ganek, oranżeria albo chłodne pomieszczenie gospodarcze z oknem. Ciemna piwnica lub garaż nie są dobrym miejscem, nawet jeśli temperatura jest właściwa.
| Typ pelargonii | Temperatura | Światło |
|---|---|---|
| Rabatowa i bluszczolistna | 6–10°C | Jasne, naturalne światło |
| Wielkokwiatowa, angielska | 12–15°C | Jasne stanowisko, bez ostrego chłodu |
| Pelargonia zbyt ciepło przechowywana | Powyżej zalecanego zakresu | Dużo światła, ale warunki sprzyjają wybieganiu pędów |
Pelargonia wielkokwiatowa, nazywana też angielską, nie wymaga tak wyraźnego spoczynku jak odmiany rabatowe i bluszczolistne. W temperaturze 12–15°C może powoli rosnąć przez zimę. Jeśli zapewnisz jej mniej światła albo niższą temperaturę, będzie przechodziła głębszy spoczynek i prawdopodobnie zakwitnie później.
Jak dbać o pelargonie zimą?
W okresie spoczynku roślina zużywa znacznie mniej wody. Największym zagrożeniem jest przelanie, które w chłodnym pomieszczeniu szybko prowadzi do gnicia korzeni i pędów. Podłoże powinno lekko przeschnąć, ale nie może zamienić się w twardą, całkowicie wysuszoną bryłę.
Podczas zimowania stosuj następujące zasady:
- Podlewaj umiarkowanie mniej więcej raz na 2–4 tygodnie, zależnie od temperatury i tempa wysychania podłoża.
- Nie nawoź roślin aż do rozpoczęcia wybudzania.
- Co kilka tygodni sprawdzaj jędrność pędów oraz wilgotność ziemi.
- Usuwaj gnijące liście i fragmenty pędów, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się chorób.
- Wietrz pomieszczenie, ale nie ustawiaj roślin w przeciągu.
Jeśli w styczniu pojawią się pojedyncze, blade pędy, zwykle oznacza to zbyt wysoką temperaturę lub zbyt małą ilość światła. Nie podlewaj wtedy obficiej. Sprawdź warunki i usuń bardzo słabe, wybiegnięte przyrosty.
Jak wybudzić pelargonie na wiosnę?
Wybudzanie można rozpocząć od połowy lutego, gdy dzień staje się wyraźnie dłuższy. Nie przenoś rośliny od razu do ciepłego pokoju ani na pełne słońce. Zmiany wprowadzaj stopniowo, aby nie doprowadzić do szoku i nadmiernego wydłużania pędów.
- Zwiększ ilość światła – ustaw pelargonię bliżej jasnego okna, ale nie przy zimnej szybie.
- Podnieś temperaturę – przenieś ją do miejsca cieplejszego o około 3–4°C niż dotychczasowe.
- Zacznij podlewać częściej – utrzymuj podłoże lekko wilgotne, lecz nie mokre.
- Przytnij słabe pędy – usuń części suche, uszkodzone i nadmiernie wydłużone.
- Wprowadź nawożenie – gdy pojawią się nowe przyrosty, zastosuj nawóz według dawki z etykiety, początkowo ostrożnie.
- Uszczknij wierzchołki – zabieg w marcu pobudzi rozkrzewianie. Zdrowe odcięte fragmenty możesz wykorzystać na sadzonki.
Na balkon lub do ogrodu wystaw pelargonie dopiero po ustąpieniu ryzyka nocnych przymrozków, zwykle po 20 maja. Wcześniej zahartuj je przez kilka dni, wynosząc na zewnątrz w ciągu dnia i chowając na noc. Dzięki temu rośliny łatwiej przyzwyczają się do chłodu, słońca i ruchu powietrza.
Przechowywanie „na sucho”, czyli bez ziemi, w kartonie, papierze lub zawieszeniu korzeniami do góry, można traktować jako alternatywę dla doświadczonych osób mających suchą piwnicę o stabilnej temperaturze około 5–10°C. Wymaga ono regularnej kontroli, ponieważ rośliny mogą zarówno zgnić, jak i nadmiernie wyschnąć. W większości domowych warunków bezpieczniejsze pozostaje zimowanie pelargonii w doniczce.
